Frjáls hugbúnaður
Úr Wikipedia, frjálsu alfræðiorðabókinni
Frjáls hugbúnaður er hugbúnaður sem handhafi má nota, afrita, rannsaka, breyta, bæta og dreifa með og án breytinga að vild. Hugbúnaður sem flokkast undir þessa skilgreiningu er meðal annars hugbúnaður sem ekki nýtur verndar höfundarlaga og hugbúnaður sem gefinn eru út undir frjálsum hugbúnaðarleyfum.
| Efnisyfirlit |
Frekari skilgreining
Frjáls hugbúnaður vísar til fjögurra gerða frelsis fyrir notendur hugbúnaðarins:
- Frelsi til að nota forritið í hvaða tilgangi sem er (frelsi 0).
- Frelsi til að kynna sér virkni forritsins og breyta eftir þörfum (frelsi 1). Aðgangur að frumkóða forritsins er grundvallarskilyrði fyrir þessu.
- Frelsi til að dreifa afritum til að koma náunga sínum til aðstoðar (frelsi 2).
- Frelsi til að betrumbæta forritið og gefa endurbæturnar út til almennra nota svo allt samfélagið hagnist (frelsi 3). Aðgangur að frumkóða forritsins er grundvallarskilyrði fyrir þessu.
Forrit telst Frjáls hugbúnaður ef allir notendur hans búa við allar þessar gerðir frelsis. Í því felst frelsi til að dreifa afritum, hvort sem er með breytingum eða án þeirra, bæði ókeypis eða með því að taka gjald fyrir dreifinguna frá hverjum sem er, hvar sem er. Að hafa frelsi til þess að gera þetta merkir (meðal annars) að ekki þarf að biðja leyfis eða greiða fyrir það. Einnig felst í því frelsi til að gera breytingar og nota þær hvernig sem er án þess að geta nokkru um að þær séu til. Ekki er þess krafist að breytingar sem gefnar eru út séu tilkynntar ákveðnum aðila eða með ákveðnum hætti.
Saga
Richard Stallman fann upp og skilgreindi hugtakið um miðan níunda áratug 20. aldar. Hann stofnaði Frjálsu hugbúnaðarstofnunina og GNU verkefnið til að stemma stigum við þeirri þróun í hugbúnaðargeiranum að framleiðendur voru farnir að setja notendaleyfi á hugbúnað sem heftu aðgang notandans til frekari þróunar á honum.
Frjáls hugbúnaðarleyfi
- GNU GPL leyfið
- BSD leyfið
- sjá fleiri (http://www.gnu.org/licenses/license-list.html)
Frekari lesning
- Afhverju ætti ég að velja Frjálsan hugbúnað?
- Íslensk verkefni, unnin eftir hugmyndafræði Frjáls hugbúnaðar
Tenglar
- Skilgreiningin FSF á Frjálsum hugbúnaði (http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html)
- Skilgreiningin FSF á Frjálsum hugbúnaði (íslensk þýðing) (http://www.nordicos.org/open_source/free_software/?lang=is)
- Listi yfir Frjáls hugbúnaðarleyfi (http://www.gnu.org/licenses/license-list.html)
![[Forsíða]](/wiki/stylesheets/images/wiki.png)