SV: Frjáls hugbúnaður í skólum Kópavogs

[Agnar Guðmundsson <agnar ( at ) fss ( dot ) is>]

Heill og sæll Bjartur,

Það er ágætt að halda á lofti ágæti opins hugbúnaðar. En mig langar að benda á atriði sem eru ekki alveg rétt hjá þér. Windows er vissulega hannað til að vera á neti, með miðlægðum og dreifðum netþjónum og þjónustu í huga. Yfirleitt í skólaumhverfi er hugbúnaðurinn keyrður í gegnum tækni sem kallast AppV, þar sem hugbúnaðurinn er hýstur miðlægt, og í raun keyrir miðlægt einnig.

Annað sem yfirleitt er gert í skólaumhverfi, er að notað er forrit frá Microsoft sem heitir Windows SteadyState. Aljör snilld, sem tryggir að notendur geti ekki vistað gögn á tölvur, tryggir einnig að tölvurnar komi alltaf "rétt" upp. 

Svo eitt annað sem er yfirleitt gert í umhverfi þar sem margir eru um sömu tölvurnar, notuð er tækni sem kallast Folder Redirection til að passa að öll gögn sem notendur visti, fari á netdrif, svo öruggt sé að þegar viðkomandi fer næst inn á aðra tölvu, þá eru sömu skjölin aðgengileg þar einnig.

Ég tel að tæknilega náist alveg það sem þú fjallar um í póstinum þínum, með Windows stýrikerfi. Þú virðist einnig hafa áhyggjur af kostnaði Kópavogs við tölvukerfið, þar gæti verið hægt að spara einhverjar krónur í hugbúnaðarleyfum, en á móti kemur að annar kostnaður gæti komið í staðinn.

Kveðja,

Agnar
________________________________________
Frá: Bjartur Thorlacius [svartman95 ( at ) gmail ( dot ) com]
Sent: 17. febrúar 2010 23:47
Viðtakandi: Sæmundur Valdimarsson
Afrit: rglug
Efni: Re: Frjáls hugbúnaður í skólum Kópavogs

Sæll aftur,
>Árið 2008 undirritaði Kópavogsbær svokallaðan OVS samning við Microsoft sem þýðir að Kópavogsbær
>er bundinn að kaupa leyfi fram til haustsins 2011 (síðasta greiðsla haust 2010).
>Samningurinn byggist á því að keypt leyfi eru talin árlega fyrir allar útstöðvar og keypt er svokallað „desktop“
>leyfi sem inniheldur Windows, Office og tengileyfi fyrir netþjóna (Client access license).
Er þá ekki fínt að rannsaka aðra möguleika áður en þetta rennur út?
>Stefna Upplýsingatæknideildar varðandi hugbúnað er að gera starfsmönnum kleyft að nýta vél- og
>hugbúnað til að hámarka afköst á sama tíma og reynt er að hagræða með því að fækka kerfum og
>lágmarka leyfiskostnað. Afköst við notkun hugbúnaðar byggist á því að nota sannreyndan og
>notendavænan hugbúnað sem er í almennri notkun og starfmenn kunna á eða geta auðveldlega lært á.
Það getur verið sniðugt að nota það sem menn kunna á, t.d. að setja
upp kerfi sem menn hafa unnið við í skóla áður.
En þar sem það er verið að kenna okkur á tölvur í skólanum, þá snýr
dæmið öðruvísi. Það hvað við notum í skólanum ræður því hvað „menn
kunna á“. Ef það er nógu mikilvægt að eyða kennslustundum í að læra
staðsetningar á tökkum í „gamla Office“ rétt áður en það var hætt að
nota það, þá held ég að það gæti verið þess virði að reyna að ná
framtíðarsparnaði með því að gera nemendum kleift að nota frjálsari,
opnari og ódýrari hugbúnað í framtíðinni. Það gæti kannski þýtt að
þegar þessir nemendur koma úr skólunum geta vinnuveitendur verið
vissir að þeir muni geta notað frjálsar lausnir án vandkvæða sem þýðir
að þá yrði minna mál að nýta t.d. OpenOffice.org betur í framtíðinni.

Það næst sparnaður við að kaupa ekki hugbúnað utan að, auk þess gæti
verið að hægt sé nýta sérhannaðan hugbúnað skrifaðan af utanaðkomandi
aðilum og laga hugbúnað að aðstæðum hverju sinni með auðveldari hætti
sökum aðgengis að grunnkóða og því að sérhæfðar útgáfur af frjálsum
hugbúnaði spretta upp þegar þörf er á honum. Tek ég sem dæmi
skolelinux, norska Linux útgáfu sem er sérhönnuð fyrir skólakerfi.

Microsoft Windows er greinilega ekki hannað með miðlæga netþjóna í
huga. Það er hannað fyrir stakar einkatölvur sem geyma öll sín gögn á
hörðum diskum sem þær hafa útaf fyrir sig. Linux aftur á móti er
einmitt hannað með miðlæga þjóna í huga. Líklega af þessari ástæðu
koma upp vandræði daglega, skjöl týnast af því að þau voru vistuð á
stað sem er ekki á miðlæga þjóninum, vegna þess hve erfitt virðist
vera að stilla aðgang á Windows kerfum getur hvaða prakkari sem er
hent gögnum sem aðrir nemendur hafa verið að vinna að. Það þarf
jafnvel ekki annað en að halda músartakkanum aðeins of lengi niðri, þá
er heil mappa full af gögnum „horfin“ og það tekur margar
klukkustundir að finna hana aftur. Þetta gerist reglulega í skólanum
mínum.

Okkur var sagt að kaupa USB-minnislykla sem við getum ekki notað af
því að hvorki við né kennarar fá að setja inn drivera á langflestar
tölvurnar. Kennarar fá ekki einu sinni að setja inn nauðsynlegan
kennsluhugbúnað vegna þess hve mikið vesen það er að losna svo við
hann. Með hjálp svo kallaðra „pakkakerfa“ (package management) er
þetta ekki vandamál á Linux kerfum. Vegna þessa og fleiri ástæðna
virðist mér það vera praktískara að notast við Linux kerfi. Windows
hentar einfaldlega ekki við þessar aðstæður.

En þar að auki finnst mér eitthvað rangt við að í flestum fögum er
okkur kennt hvernig hlutirnir virki (sem er ágætt), en okkur er
meinaður aðgangur að upplýsingum um hvernig hugbúnaður sem við notum í
skólanum dags daglega virkar, hvernig hægt er að búa hann til og svo
framvegis. Við fáum bara óspennandi upplýsingar um að „Save As...“ sé
undir „File“ í Microsoft Office 2003. Sem þar að auki ég sé ekki
hvernig á að gagnast okkur þar sem að Microsoft Office 2007, 2010 og
2015 (sem er það sem við notum/munum nota) eru allt öðru vísi. Það
eina gagnlega sem ég man eftir að hafa lært í tengslum við tölvur í
skólanum er að vélrita á QWERTY lyklaborð og að halda
glærukynningar/slideshows. Það krefst alls ekki séreignarhugbúnaðar,
og því fjölbreyttari hugbúnaði sem nemendur kynnast, því betra.

En það sem ég er að reyna að segja hefur verið sagt áður, af reyndari
mönnum sem vita meira um málið en ég.  Sjá FSFÍ.is.
http://www.fsfi.is/2009/08/frjals-hugbuna%C3%B0ur-i-skolakerfinu/
http://www.fsfi.is/2009/12/sparna%C3%B0ur-i-frjalsri-upplysingat%C3%A6kni/

Úr stefnu stjórnvalda:

------ Begin ------

Frjáls hugbúnaður verði kynntur sem valkostur fyrir
nemendum til jafns við séreignarhugbúnað.
Kennslumöguleikar sem fyrir hendi eru í frjálsum
hugbúnaði verði nýttir.
[...]
Menntastofnanir gegna mikilvægu hlutverki í að auka hlut frjáls
hugbúnaðar með því
að kynna hann fyrir nemendum og gefa þeim tækifæri til að vinna með
hann til jafns
við séreignarhugbúnað. Einnig býður frjáls hugbúnaður upp á kennslumöguleika sem
ekki eru fyrir hendi þegar um séreignarhugbúnað er að ræða. Hægt er að kynnast
innri virkni hugbúnaðarins og kenna nemendum um eðli hans, forritun og
fleira. Frjáls
hugbúnaður er að þessu leyti betur til þess fallinn að vekja áhuga á forritun og
upplýsingatækni meðal nemenda en séreignarhugbúnaður sem aðeins leyfir kennslu
í notkun búnaðarins.
----- End ----

> -----Original Message-----
> From: Bjartur Thorlacius [mailto:svartman95 ( at ) gmail ( dot ) com]
> Sent: 3. febrúar 2010 21:49
> To: Sæmundur Valdimarsson
> Cc: rglug
> Subject:
>
> Sæll,
> láttu mig bara vita ef ég ætti að senda þetta eitthvað annað.
>
>>Varðandi upptöku opins hugbúnaðar í skólum þá er það eitthvað sem
>> stjórnast
>>almennt af skólastjórnendum, tölvuumsjónarmönnum og tölvukennurum.
> En ef ég spyr tölvu/M$Office-kennarann minn, þá bendir hann á ykkur :)
> Nánar tiltekið Kópavogsbæ og tölvuumsjónarmenn/mann þar. Ég sé að þeim
> hefur verið gert viðvart, svo ég tel málinu vera komið til skila.
>>Nokkrir starfsmenn skólanna hafa lýst áhuga á því að bjóða nemendum upp á
>> meira
>>úrval af hugbúnaði en nú er gert og er það hið besta mál en það gæti þó
>> orðið erfitt
>>því eins og þú veist þá er niðurskurður á flestum stöðum í þjóðfélaginu og
>> mun hann
>>meðal annars bitna á tímafjölda tölvuumsjónarmanna.
> Já, til dæmis þá hafa þó nokkur forrit, t.d. Photoshop, verið sett
> inn á sumar tölvur skólans. Mikill sparnaður í því. Fyndið, btw, að
> það megi bara setja inn mörg forrit á nokkrar tölvur þannig að maður
> þarf að eltast við að finna réttu tölvurnar og reka aðra úr þeim til
> að geta notað forritin — frekar en að bara max x nemendur megi nota
> þetta í einu, eða ehv./e–ð þvíumlíkt.
>
> En það sem ég ætlaði að minnast á, fyrir utan að þakka þér fyrir að
> svara og koma þessu til skila, var að ég á í erfiiðleikum með að opna
> þetta skjal. M.a. þá ræður tölvan mín ekki við OO.o ;) Þyrfti að
> þrefalda aðalminnið til að keyra M$ Windows 7 (og það er hannað fyrir
> *netbooks* þótt það þurfi í raun fartölvu til að keyra það á fullum
> hraða). Gangi mér vel að keyra M$O á þessu. Gætiru vinsamlegast sent
> þetta í HTML, textasniði (text/plain) eða PDF. Farðu „Dönsku leiðina“,
> forðastu OOXML :)
>
> Ok, ég get unzippað þetta og opnaði document.xml en við að skoða
> töflurnar í OOXML blæddi enn meira úr augunum á mér en við að lesa
> C-kóða sem parsar texta, þannig að það væri samt fínt að fá hana sem
> tsv eða HTML.
>
> Varðandi þjónustu þá tel ég að hægt sé að fá aðila s.s. Opin Kerfi til
> að þjónusta þessi kerfi. Aðrir rgluggarar gætu meira unnið hjá slíkum
> stofnunum, og læt ég þá um að koma með tillögur.
>
>>Villur ekki alltaf lagaðar
> Á líka við lokaðan hugbúnað. „Windows MS-DOS 16-bit compatibility
> mode“ er til dæmis „compatible“ við vírus allt aftur í Windows 3.01!
> Microsoft var gert viðvart fyrir hálfu ári, ég hef ekki enn heyrt af
> endanlegri lagfæringu. Berðu saman við hversu hratt öryggisholum er
> lokað í t.d. Linux, Firefox, qmail.
>>Breytingar og aðlaganir leiða til meiri vinnu (kostnaðar)
> Þú þarft ekki að hafa áhyggjur af því að
> séreignarhugbúnaðardreifiaðilar rukki þig ekki nóg. Það er að
> sjálfsögðu viss kostnaðardreifing, en hún á sér líka stað í opnum
> hugbúnaði. Reyndar mætti segja að hún gerði það frekar þar sem allir
> dreifa kóðanum með hvorum öðrum. Því fleiri sem nota frjálsann
> hugbúnað, því betri, ódýrari og fjölbreyttari verður hann. Þið kostið
> hugbúnaðinn hvort eð er. Þetta er betri nýting á fjármunum og þið
> getið skapað störf fyrir forritara hér á landi, í staðinn fyrir að
> henda fjármunum úr landi. Það er jú kreppa.
>
> Það gæti verið áhugavert fyrir ykkur að kíkja á þráðinn „Upptaka
> GNU/Linux í Snælandsskóla“. Þar er a.m.k eitt bréf frá Microsoft
> stuðningsmanni (þótt hann sé enn meira „biased“ („tali [skrifi] eins
> og þingmaður“ ;) en flestir á þessum póstlista). En eru ekki VMA,
> Þjóðleikhúsið og Ríkisskattstjóri, fólkið á bakvið Skolelinux og svo
> auðvitað útlend (skóla)yfirvöld búin að rannsaka þetta, vega og meta?
>
> Takk fyrir,
> kv,
>   - Bjartur
>


--
kv,
  - Bjartur