OpenStreetMap breytingar à Ãslandi sÃÃasta ÃriÃ

[Ãvar ArnfjÃrà Bjarmason <avarab ( at ) gmail ( dot ) com>]

Ãvar heiti Ãg og vil gefa ykkur smà skÃrslu um Ãaà hvernig
OpenStreetMap verkefninu hefur farnaà à sÃÃastliÃnu Ãri Ãegar kemur aÃ
Ãslandi. Ãg sendi skilaboÃin à FSFà og RGLUG listann auk pÃslistans
fyrir OSM Ã Ãslandi Ãar sem Ãrlegar stÃÃuskÃrslur um frjÃls verkefni
tengd Ãslandi eru Ãrugglega vel Ãegnar Ãar.

Fyrir ÃÃ sem ekki vita er OpenStreetMap kortagrunnur af allri jÃrÃinni
sem inniheldur efni undir frjÃlsu leyfi (CC-BY-SA) og miÃar aà Ãvà aÃ
verÃa aÃalupplÃsingaveitan fyrir kortagÃgn, rÃtt eins og Wikipedia er
orÃin aÃalveitan fyrir alfrÃÃigÃgn.

Ãaà er misjafnt eftir svÃÃum hvernig Ãvà lokamarkmiÃi gengur. à sumum
Ãtaka- og fÃtÃktarsvÃÃum er OpenStreetMap kortià Ãaà besta sem til er
Ãvà engin Ãnnur samtÃk hafa Ãhuga à aà legga vinnu à slÃka
kortlagningu, en à flestum stÃÃum à heiminum erum vià enn aà rekja
lestina miÃaà vià ÃfrjÃlsa rÃkisstyrkta grunna sem hafa Ãratugsforskot
à okkur. En jafnvel à Ãeim svÃÃum erum vià oft betri. Ãaà eru t.d.
margir gÃngustÃgar og slÃÃar à OpenStreetMap à Ãslandi sem eru ekki Ã
neinu ÃÃru korti Ãvà Ãaà svarar ekki kostnaÃi aà kortleggja ÃÃ.

EÃli grunnsins fer mikià eftir svÃÃum. Sums staÃar, t.d. Ã
BandarÃkjunum, voru Ãegar til stÃrir kortagrunnar undir frjÃlsum
leyfum (TIGER) sem lÃgà er mikil vinna à aà leiÃrÃtta og bÃta. à ÃÃrum
stÃÃum, t.d. Ã flestum stÃrborgum EvrÃpu, eru til gÃÃar loftmyndir Ã
boÃi Yahoo! sem nÃgja til aà rekja allt niÃur à gangstÃttir og fer
mikil vinna à aà teikna upp eftir Ãeim.

à Ãslandi hinsvegar er nÃnast allt efnià à grunninum meà ÃrfÃum
undantekningum rekià upp Ãr GPS ferlum. Notendur fara um gÃtur, stÃga
og annaà meà GPS tÃki og teikna svo upp vegi, punkta og fleira upp Ãr
Ãessum ferlum.

Annaà sem vert er aà taka fram er aà OSM verkefnià er aà sÃkjast eftir
Ãvà aà halda vià kortagrunni en ekki kortasÃn. LokamarkmiÃià er ekki
aà fà fÃlk til aà nota http://www.openstreetmap.org à staÃ
http://maps.google.com eÃa http://ja.is/kort/ heldur aà fà ÃÃ
sÃÃarnefndu til aà nota gÃgn frà okkur à staà NAVTEQ eÃa SamsÃn.

En nÃg um ÃaÃ. HÃr er tÃlfrÃÃilegt yfirlit yfir breytingar à sÃÃasta
Ãri, eÃa 1. desember 2008 til 1. desember 2009

  HnÃtar: +47.3% (222.540 Ã 327.739
  Vegir: +54.1% (11.134 Ã 17.159)
  Vensl: +442% (69 Ã 374)
  StÃk (Ã venslum): +522% (273 Ã 1.698)
  Eigindi: +7.2% (136.035 Ã 145.789)
  Iceland.osm (XML): +80.5% (36MB Ã 65MB)

HnÃtar eru punktar à kortinu, vegir eru svo lÃnur samansettar Ãr 2 eÃa
fleiri punktum, vensl eru yfirtÃpur notaÃar til aà lÃsa t.d.
ÃjÃÃvegum, strÃtÃleiÃum o.fl. og eru stÃk hnÃtar, vegir og vensl sem
eru stÃk à venslum. Eigindi eru svo "tÃgg" à hnÃtum, vegum og venslum
sem vià notum til aà lÃsa hvers kyns hlut er um aà rÃÃa.

Ãetta segir manni svo sem ekki mikiÃ, svo aà hÃrna er Ãetta Ã
sjÃnrÃnna formi eftir vÃldum svÃÃum à landinu, bÃÃi à osmdiff myndum
og meà tenglum à OpenStreetMap. Svartir litir tÃkna nÃja hluti, rautt
Ãeim sem hefur verià eytt, blÃir eru gamlir hlutir meà nÃja
staÃsetningu og gulir eru sÃmu hlutirnir meà nà eigindi. Athugià aÃ
allar myndirnar er hÃgt aà nÃlgast à hÃrri upplausn à flickr og hÃrna:
http://osm.nix.is/diff/archive/2009-12-01/

= Ãsland allt:
  http://www.flickr.com/photos/avarab/4162703039/in/set-72157622947276842/
  http://osm.org/go/e1pRE--

= ReykjavÃkursvÃÃiÃ:

  Vià ReykjavÃkursvÃÃià er bÃià aà bÃta miklu à sÃÃasta Ãri.
MosfellsbÃr hefur stÃrskÃnaÃ, Ãmis hverfi eins og BreiÃholtià (f. utan
Seljahverfi), NorÃlingaholt, LÃnd o.fl. sem voru meà ÃklÃruà veganet
eru nà vel à veg komin. Ãlftanesinu var bÃtt viÃ, HeiÃmÃrkin er komin
à ÃgÃtisstand og aà lokum hefur mikià verià betrumbÃtt à kringum svÃÃi
sem Ãegar voru inni. T.d. hjà Kringlunni, SmÃralind og à miÃbÃ
ReykjavÃkur svo eitthvaà sà nefnt.

  http://www.flickr.com/photos/avarab/4163471758/in/set-72157622947276842/
  http://osm.org/go/e0Uud0r-

  KÃpavogur:
    SvÃÃià à kringum SmÃralind hefur mikià skÃnaà en aà ÃÃru leiti
hafa litlar breytingar verià gerÃar.
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4163470486/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e0UuTE2--

  HafnarfjÃrÃur:
    LÃtià er um breytingar à HafnarfirÃi, en einu heilu hverfi var bÃtt viÃ.
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4163471558/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e0UpdUB--

= Akureyri:
  AkureyrarbÃr var Ãegar vel kortlagÃur en à sÃÃasta Ãri var bÃtt viÃ
landnÃtingarsvÃÃum, GlerÃrtorgi, HÃskÃlasvÃÃinu og LystigarÃinum svo
eitthvaà sà nefnt.
  http://www.flickr.com/photos/avarab/4163472592/in/set-72157622947276842/
  http://osm.org/go/e1sW7Nm--

= ÃsafjÃrÃur:
  ÃsafjÃrÃur og VestfirÃirnir allir hafa stÃrskÃnaà à sÃÃasta Ãri, en
enn vantar mikià upp Ã.
  http://www.flickr.com/photos/avarab/4162711247/in/set-72157622947276842/
  http://osm.org/go/efvVlur

= NÃtt à kortinu:

Eftirfarandi svÃÃum hefur verià algerlega bÃtt vià à sÃÃasta Ãri:

  Akranes:
    Akranes var kortlagt à tveimur dÃgum og er nà eitt best kortlagÃi
bÃrinn à Ãslandi og er gott dÃmi um hvaà er hÃgt aà gera à stuttum
tÃma.
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4162711993/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e0U17h0

  ÃsbrÃ:
    Ãsbrà er eini bÃjarhlutinn sem hefur nÃr eingÃngu verià kortlagÃur
Ãr opinberum gÃgnum. Vià fengum gÃgn frà ÃrÃunarfÃlagi
KeflavÃkurflugvallar sem sÃndu byggingar, Detox JÃnÃnu Ben og annaÃ.
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4163470746/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/ee7 ( at ) TZl

  DalvÃk:
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4163470284/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e1nzDZlg-

  EskifjÃrÃur:
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4162710787/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e3hAx0Q

  HÃsavÃk:
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4163470574/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e1vc20y

  NeskaupstaÃur:
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4163472304/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e3hkNVU

  Vestmannaeyjar:
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4163472056/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e0aHYXJ-

  ÃlafsfjÃrÃur:
    ÃlafsfjÃrÃur er dÃmi um lÃtinn bà sem var aà mestu kortlagÃur Ã
nokkurra klukkutÃma rÃnti.
    http://www.flickr.com/photos/avarab/4162712329/in/set-72157622947276842/
    http://osm.org/go/e1nf4g8q-

  SumarbÃÃirnar à Eyrarvatni:
    http://osm.org/go/e0XMAd9F

= AnnaÃ:

  ÃjÃÃvegir:
    Mikià hefur bÃst vià ÃjÃÃvegi à kortinu og erum vià aà reyna aÃ
bÃa til vensl fyrir ÃÃ alla og halda Ãti lista yfir ÃÃ hÃrna:
      http://is.wikipedia.org/wiki/Listi_yfir_%C3%BEj%C3%B3%C3%B0vegi_%C3%A1_%C3%8Dslandi
    HÃr er t.d. dÃmi um vensl fyrir Hringveginn:
      http://www.openstreetmap.org/browse/relation/65617

  VÃtn & Ãr:
    Ãaà er tÃluvert af nÃjum vÃtnum og Ãm à kortinu sem teiknuà hafa
verià upp Ãr Landsat myndum frà NASA. Enn er mjÃg mikià eftir à Ãessum
efnum og auÃvelt aà leggja til gÃgn meà Ãvà aà rekja Ãessar myndir Ãn
Ãess aà fara Ãr hÃsi.

= ÃÃÃingar:

OpenStreetMap vefurinn http://openstreetmap.org og Potlatch ritillin
sem aÃgengilegur er à sama vef hafa verià ÃÃddir à Ãslensku à sÃÃasta
Ãri. Vefurinn sÃst à Ãslensku sà hann skoÃaÃur à vafra sem gefur sig
Ãt fyrir aà vilja Ãslenskt efni (meà Accept-Language) en annars Ãarf
aà bÃa til notanda og stilla viÃmÃtstungumÃl à notandastillingum.

JOSM ritillinn (http://josm.openstreetmap.de/) sem hÃgt er aà hlaÃa
niÃur hefur einnig verià aà miklu leiti ÃÃddur. StÃr hluti af ÃvÃ
viÃmÃti sem venjulegir notendur sjà er à Ãslensku.



En nÃg um breytingar à sÃÃasta Ãri. Ãg er Ãrugglega aà gleyma
einhverju mikilvÃgu en à stÃrum drÃttum Ãtti Ãetta aà fjalla um
meginatriÃin. HÃr er smà yfirlit fyrir Ãhugasama um hvernig hÃgt er aÃ
taka ÃÃtt.

= AÃ skoÃa gÃgnin

Ãaà er ekki bara hÃgt aà skoÃa gÃgnin à http://openstreetmap.org
heldur eru margir sem bjÃÃa upp à kortasÃnir sem bjÃÃa upp à Ãmsa
mÃguleika. HÃr er stuttur listi af Ãeim:

  http://wiki.openstreetmap.org/wiki/List_of_OSM_based_Services

Til aà sjà gÃgnin à vektorformi er best aà nà à JOSM og opna daglega
dumpià af Ãslandi:

  http://josm.openstreetmap.de/#Download
  http://osm.nix.is/latest/Iceland.osm.bz2

= AÃ nota gÃgnin

Ef ÃÃ Ãtt iPhone, Android eÃa annan "smart" sÃma getur ÃÃ lÃkast til
skoÃaà OSM à honum og jafnvel breytt lÃka. PrÃfaÃu aà leita aà sÃmanum
ÃÃnum à http://wiki.openstreetmap.org

Ef Ãà Ãtt Garmin GPS tÃki getur Ãà sett kortià Ãar inn à staÃinn fyrir
eÃa Ãsamt ÃÃrum kortum. HÃgt er aà nà à eitt slÃkt hÃr:

  http://wiki.openstreetmap.org/wiki/Garmin_map_of_Iceland

Ãaà eru einnig margir aÃrir aà halda Ãti Garmin kortum, sum Ãeirra
Ãekja einnig Ãsland:

  http://wiki.openstreetmap.org/wiki/OSM_Map_On_Garmin/Download

= Aà bÃta vià gÃgnin

GPS tÃki er engin forsenda fyrir Ãvà aà breyta kortinu ÃÃtt Ãaà hjÃlpi
vissulega, t.d. er hÃgt aà bÃta vià verslunum og ÃÃrum punktum Ã
grunninn Ãtfrà veganetinu sem til er nà Ãegar.

Meà GPS tÃki er hÃgt aà bÃta vià nÃjum vegum og gera eldri vegi
nÃkvÃmari. Ef Ãà nennir ekki aà taka upp GPS feril og breyta kortinu
geturu bara bÃià til ferilinn, sent hann inn og bent
talk-is ( at ) openstreetmap ( dot ) org listanum à aà hann sà til. Ãà bÃtir einhver
lÃkast til inn gÃgnunum fyrir Ãig.

Einnig er mikià um verkefni fyrir Ãà sem nenna ekki Ãt Ãr hÃsi,
sÃrstaklega fyrir forritara. Ãaà Ãarf aà rekja Landsat myndir, bÃa til
forrit til aà flytja inn pÃstnÃmeraskrà (sjÃ
http://wiki.openstreetmap.org/wiki/Iceland_postal_code_database),
flytja GNS gÃgn inn à kortià o.fl.

= Spurningar?

Endilega spurjià ef eitthvaà er ÃljÃst eÃa Ãià viljià vita meira.